26 stycznia 2018

Jaką wodę pić?

Jaką wodę pić?

Dzięki popularyzacji picia wody większość osób kierujących się zdrowym wyborem już nie zastanawia się, co jest lepsze – woda czy może sok. Jednak sama świadomość potrzeby picia wody nie wystarczy. Na co dzień, kupując wodę, nadal zbyt często sugerujemy się znaną marką czy smakiem – nie zwracamy zaś uwagi na wartość odżywczą danej wody, czyli jej mineralizację.

Tym samym, odpowiedź na pytanie “jaką wodę pić” bardzo często podejmowana jest pod wpływem reklam, działań marketingowych różnych producentów. Czasem jest to polecana przez kogoś znanego lub przez szczęśliwą rodzinę woda gazowana, czasem woda źródlana lub jakieś konkretne wody mineralne. Na dobrą sprawę to bez większego znaczenia, bowiem zmiany wymaga sam nawyk.

W erze troski o swoje zdrowie promowaniu bycia fit, wliczając w to także ćwiczenia prozdrowotne czy wracającą w wielkim stylu modę na gotowanie na parze, najwyższy czas, abyśmy zwrócili też o wiele większą uwagę nie tylko na opakowanie czy ładną dobrze wyglądającą reklamę, ale i na skład produktu, jaki niebawem po otwarciu zakrętki trafi do naszego organizmu. A jako że człowiek w zdecydowanej większości składa się z wody, nie wolno jej bagatelizować.

Wielu konsumentów zapomina, że na sklepowych półkach znaleźć można różne gatunki wód – wody mineralne, wody źródlane, lecznicze czy wody stołowe. Woda wodzie nierówna! A picie wody zależy od wielu indywidualnych cech zdrowotnych każdego z nas. Dla wielu osób dobrym wyborem będzie woda mineralna. Ale czy dla wszystkich? Polecam zapoznać się z moim artykułem na temat rankingu wód.

Spis treści

Rodzaje wody
Wody lecznicze
Bisfenol A w plastikowych butelkach
Woda z kranu
Ranking wód
Jaką wodę wybrać?

Rodzaje wody

Wybierając wodę do picia, powinniśmy kierować się przede wszystkim stopniem jej mineralizacji, co niekoniecznie równa się wodzie mineralnej. Ważną informacją jest fakt, iż woda mineralna może mieć w sobie dość mało minerałów – zgodnie z definicją obowiązującą w polskim prawie od 2010 roku, woda mineralna to „woda podziemna wydobywana jednym lub kilkoma otworami naturalnymi, lub wierconymi, różniąca się od wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi pierwotną czystością pod względem chemicznym i mikrobiologicznym oraz charakterystycznym stabilnym składem mineralnym, a w określonych przypadkach także właściwościami mającymi znaczenie fizjologiczne, powodującymi korzystne oddziaływanie na zdrowie ludzi” [1].

Stąd właściwszym sposobem na kategoryzację wód jest ich podział ze względu na stopień mineralizacji i tak możemy mówić o wodzie:

  • niskozmineralizowanej do 500mg składników mineralnych na litr,
  • średniozmineralizowanej od 500mg do 1500mg składników mineralnych na litr,
  • wysokozmineralizowanej powyżej 1500mg składników mineralnych na litr.

Zatem przy zakupie wody nie wystarczy spojrzeć na to, czy jest „mineralna”. Warto dodatkowo zwrócić uwagę na jej stopień mineralizacji i wybrać wodę odpowiednio dopasowaną do naszych potrzeb. Osobiście do picia w większości przypadków polecam wodę średniozmineralizowaną (marki odnajdziesz w tabeli), lecz gdy dieta nie dostarcza odpowiednich ilości składników mineralnych – najczęściej wapnia lub magnezu – polecam picie na przemian wody wysokozmineralizowanej ze średniozmineralizowaną, co pozwala w łatwy sposób zbilansować te mikroskładniki diety.

Zależnie od możliwego niedoboru polecam stosować w diecie wody wysokowapniowe, wysokomagnezowe lub inne, w przypadku niedoboru pozostałych elektrolitów. Osoby cierpiące na zgagę czy wrzody żołądka powinny uważać na wody gazowane, które podrażniają błonę śluzową żołądka.

Nie polecam za to wód źródlanych, ponieważ nie mają one tak stabilnego i bogatego składu jak woda mineralna, a co za tym idzie – dostarczymy za ich pomocą organizmowi tylko czystą wodę, bez dodatkowych korzyści w postaci minerałów.

Wody lecznicze

Specyficznym rodzajem wód mineralnych są wody lecznicze, które zawierają duże ilości rozpuszczalnych składników stałych w odpowiednich proporcjach. Możemy wyróżnić wody: żelaziste, fluorkowe, jodkowe, siarczkowe, krzemowe, kwasowowęglanowe, szczawy, radonowe.

Z założenia są to wody do doraźnego stosowania w przypadku niedoboru elektrolitów czy podczas danych jednostek chorobowych. Nie powinno się zatem pić ich na co dzień, a jedynie przez krótki okres, najlepiej po konsultacji z lekarzem lub dietetykiem.

Wody lecznicze mogą okazać się być świetnym uzupełnieniem terapii. Picie wody, która będzie dobrze dobrana do naszego stanu zdrowia i preferencji może okazać się być bardzo pomocne w terapii czy diecie. Gdy idziemy wybierać wody do rozlewni w uzdrowiskach, są one zwykle bardzo dokładnie opisane. Zarówno pod kątem składu, jak i wskazań i przeciwwskazań do ich stosowania. Jeśli dawki składników mineralnych są odpowiednio wysokie, to taka woda może nie tylko uzupełniać niedobory elektrolitów, ale wręcz wspierać leczenie.

Butelkowane wody lecznicze są wykorzystywane w warunkach domowych jako składowa terapii zalecanej przez lekarza, bądź jako kontynuacja leczenia sanatoryjnego. Skład chemiczny butelkowanych wód leczniczych powinien być zatem identyczny z wodami wykorzystywanymi do kuracji pitnych na terenie uzdrowisk.

Wody te ze względu na bardzo dużą zawartość składników mineralnych nie powinny być jednak stosowane jako napoje gaszące pragnienie. Muszą posiadać na etykiecie dokładny skład jonowy, datę przydatności do spożycia oraz nazwę producenta. Do celów profilaktyczno-leczniczych powinny być stosowane zgodnie z instrukcją umieszczoną na opakowaniu bądź wg zaleceń lekarskich.

Obecnie na rynku dostępne są butelkowane wody lecznicze pochodzące z czterech uzdrowisk polskich: Krynica-Zdrój („Jan”, „Zuber”, „Słotwinka”), Polanica-Zdrój („Wielka Pieniawa”), Wysowa Zdrój („Józef”, „Franciszek”, „Henryk”), Szczawno- Zdrój („Mieszko”, „Dąbrówka”).

Bisfenol A w plastikowych butelkach

Mówiąc o wodzie, należy też wspomnieć o jej nieodzownym opakowaniu, jakim jest plastik, i o jego części bazowej, jaką jest bisfenol A. BPA jest związkiem chemicznym, używanym w produkcji tworzyw sztucznych, stąd może być zawarty w plastikowych butelkach. Istnieją pewne przesłanki, że może być niebezpieczny dla dorosłej osoby. Otóż ze względu na swoją budowę cząsteczkową, BPA jest podobny do żeńskiego hormonu płciowego – estrogenu. I jak estrogen łączy się z podobnymi receptorami w organizmie człowieka. Dlatego podejrzewany jest o powodowanie chorób wynikających z zaburzeń hormonalnych, takich jak: zaburzenia płodności, choroby serca, krążenia, cukrzyca, otyłość, zaburzenia metaboliczne.

Bisfenol może migrować do żywności i napojów z opakowań wykonanych z materiału zawierającego tę substancję. Na świecie cały czas toczy się spór na temat bisfenolu, jednak brak jest ostatecznej, jednoznacznej opinii środowiska naukowego na temat szkodliwości tego związku. Czołowa instytucja zajmująca się bezpieczeństwem żywności w Unii Europejskiej (EFSA) na podstawie dostępnych badań uznaje, iż BPA w małych stężeniach jest bezpieczny dla dorosłych ludzi, ustalając przy tym dzienną tolerowaną dawkę (TDI) w ilości 0,05 mg/kg masy ciała.

Oznacza to, że jeśli nie korzystamy z plastikowych opakowań na każdym kroku, możemy czuć się bezpiecznie. Z racji, że bisfenol jest słabo rozpuszczalny w wodzie, nie musimy się obawiać, że plastikowe butelki będą jego zagrażającym źródłem. Problemem mogą być zawierające BPA pojemniki, w których trzymamy posiłek bogaty w tłuszcz, który dodatkowo podgrzejemy. BPA jest dobrze rozpuszczalny w tłuszczach, a wyższa temperatura przyspiesza jego migrację do żywności.

Zupełnie w innych kategoriach należy postrzegać bisfenol A jako składnik butelek do karmienia dzieci. Od 2011 roku na terenie Unii wszedł zakaz używania BPA w produkcji butelek dla niemowląt z uwagi na jego toksyczne działanie obserwowane u noworodków [2]. Podsumowując temat bisfenolu: myślę, że można spodziewać się dalszych doniesień naukowych odnośnie jego szkodliwości w przypadku częstego stosowania opakowań plastikowych w sąsiedztwie żywności, stąd polecam zwracać uwagę na jego obecność, kupując opakowania na żywność. Pojemniki z tworzyw sztucznych bez bisfenolu zawierają oznaczenie ”Bisfenol free”.

Woda z kranu

Pomijając najbardziej popularne źródło wody w naszej diecie, jakim jest woda butelkowana, często zapominamy o najtańszej możliwości, czyli wodzie z kranu. Na wstępie warto podkreślić, że jest ona bezpieczna pod kątem mikrobiologicznym i nie trzeba obawiać się, że nam zaszkodzi. Jeśli przeszkadzają nam smak i zapach wody z kranu, wystarczy, że odpowiednio ją uzdatnimy, a problem zniknie.

Stosowanie właściwych filtrów do wody pomoże usunąć nie tylko substancje, których nie powinno być w wypijanej przez nas wodzie, ale wpłynie też na polepszenie smaku i zapachu napoju. Dobrze wiedzieć, że stosowany przez nas filtr powinien mieć wkład z węgla aktywowanego – usunie on z wody chlor, drobinki piasku i rdzę. Dodatkowo po oczyszczaniu warto uzdatnić wodę z kranu (z reguły ma ona podobną mineralizację co woda źródlana) w składniki mineralne za pomocą mineralizatora, aby była ona tak samo wartościowa jak woda mineralna.

Zdaję sobie sprawę, że koszt takich urządzeń może być znaczny. Znak zapytania pojawia się też przy wyliczeniu pożądanych w takiej wodzie składników mineralnych. Stąd raczej polecam jednak na co dzień dobre wody mineralne o stale sprawdzanej czystości oraz pewnym składzie. Czy jest to woda gazowana, woda źródlana czy mineralna, to już zależy od indywidualnych potrzeb organizmu.

Ranking wód

Nazwa wody Cena zł/l Mg2+ Ca2+ Na+ SO42- HCO3 Suma Typ
Vytautas 3.00 240 552 1727 989 300 7309 Mineralna
Kryniczanka 1.49 73.2 386 54 6.2 1721 2246 Mineralna
Muszynianka 1.39 128 208 64 31 1357 1954 Mineralna
Piwniczanka 1.30 87 180 133 32 1260 1729 Mineralna
Cechini Muszyna 0.77 65 258 27 18 1239 1670 Mineralna
Wielka Pieniawa 0.88 26 218 67 30 970 1380 Mineralna
Magnesia 1.10 170 37.4 6.2 11.1 970 1198 Mineralna
Staropolanka 0.99 16.2 139 38.1 32 577 851 Mineralna
Cisowianka 0.65 26 128 9.6 2.5 557 756 Mineralna
Nestle Aquarel 0.90 23.7 111 14 0 472 667 Źródlana
Nałęczowianka 0.75 20 114 10 12.6 448 650 Mineralna
Polaris 0.55 16 102 11 2.5 432 592 Mineralna
Dobrowianka 0.88 33.4 58.1 2 0 276 420 Mineralna
Kropla Beskidu 1.10 17 44 11 43 186 322 Źródlana
Staropolanka Zdrój 1.05 10.4 59.7 3.2 26 192 319 Źródlana
Oaza 0.30 13.3 60.1 5 69 134 310 Źródlana
Aqua 0.80 6.1 52 3 16 169 273 Źródlana
Primavera 0.78 6.7 50 2.4 10.5 171 259 Źródlana
Żywiec Zdrój 1.10 5.6 41.7 9.7 0 131 230 Źródlana
Górska Natura 0.85 6 32 1.1 0 99 148 Źródlana

*Ceny wód w oparciu o sklepy w rejonie Warszawy
*Woda Vytautas podana jako ciekawostka, nie polecam jej ze względu na smak
*Wyszczególnione zostały znaczne wartości poszczególnych minerałów

Jaką wodę wybrać?

Przyglądając się wodom w rankingu, możemy porównać, jaka woda jest najbogatsza w dany składnik mineralny. Warto zwrócić uwagę na dość ubogą mineralizację wód źródlanych – często mniejszą niż w wodzie z kranu. Dlatego w znakomitej większości powinniśmy wybierać wodę mineralną.

W przypadku niedoboru wapnia polecam następujące wody:

  • Muszynianka,
  • Cechini Muszyna,
  • Wielka Pieniawa,
  • inne wody z zawartością wapnia powyżej 200mg/l.

W przypadku niedoboru magnezu:

  • Muszynianka,
  • Magnesia,
  • Piwniczanka,
  • inne wody z zawartością magnezu powyżej 80mg/l.

W przypadku problemów z pH żołądka (HCO3):

  • Kryniczanka,
  • Muszynianka,
  • inne wody z zawartością wodorowęglanów powyżej 1300mg/l.

W trakcie okresu zwiększonej potliwości:

  • Piwniczanka,
  • Vytautas,
  • inne wody ze zwiększoną zawartością sodu.

To bardzo ważne, aby dostarczać odpowiedniej ilości płynów, aby praca organizmu przebiegała w prawidłowy sposób. Jak sygnalizowałem wcześniej, woda mineralna nie zawsze będzie najlepszym wyborem dla każdego z nas. Na przykład, niemowlętom i małym dzieciom zaleca się podawanie wody źródlanej. Trzeba też pamiętać o tym, że decydując się – na przykład – na wodę mineralną, nie możemy zapominać o odpowiednim zbalansowaniu całej diety. Popicie niezdrowego hamburgera wodą nie sprawi, że jego bilans kaloryczny cudownie się zmniejszy.

Dieta i zdrowy tryb życia odgrywa bardzo duże znaczenie, jednak dobra dieta to ta, która jest skomponowana indywidualnie, pod konkretną osobę. Wliczając w to  alergie, jak i preferencje żywieniowe. Zapraszam do konsultacji dietetycznych. Skorzystaj z pomocy, którą oferuję – ​dieta online​.

  1. Ustawa z dnia 8 stycznia 2010 r. o zmianie ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2010 r. Nr 21, poz. 105),
  2. Dyrektywa komisji 2011/8/UE z dnia 28 stycznia 2011r. zmieniająca dyrektywę 2002/72/WE w odniesieniu do ograniczenia stosowania bisfenolu A w butelkach z tworzyw sztucznych do karmienia niemowląt.

Jak Ci się podobał artykuł?

Oceń
4,87/5
(z 82 ocen)
Michał Wrzosek

Michał Wrzosek

Dietetyk, absolwent Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego i trener personalny.

Specjalista z zakresu zdrowego odżywiania, kształtowania sylwetki i poprawnej redukcji tkanki tłuszczowej.
Pomaga podopiecznym osiągnąć wymarzoną sylwetkę, dzięki zdrowej i urozmaiconej diecie.

Michał Wrzosek

Podobne artykuły:

Dieta
“Pij wodę z cytryną - oczyścisz organizm!” - tę radę słyszał każdy z nas. Jak jest naprawdę? Czy cytryna pomoże nam schudnąć? A może bardziej szkodzi, niż pomaga? Czas na medyczną analizę.
Dieta
W dzisiejszych czasach mam ogromną ilość produktów spożywczych, jednakże różnią się one składem, jakością i wartością odżywczą. Na co należy zwracać uwagę wybierając produkt spożywczy? Jak czytać etykiety? Jak wybrać najbardziej jakościowy produkt?