24 września 2018

Dieta oczyszczająca – rewelacyjne wsparcie detoksu organizmu

Powszechność wiedzy dotyczącej zanieczyszczenia środowiska oraz wpływu niehigienicznego stylu życia na nasz organizm istotnie ugruntowały pozycję produktów związanych z „detoksem” na rynku zdrowej żywności. Coraz to nowsze sposoby na oczyszczanie organizmu zyskują uznanie ludzi mających pewną świadomością zdrowotną i chcących zachować swój organizm w dobrej kondycji.

 

Dieta warzywna, herbaciana, aloesowa, owocowa czy model opierający się na cyklicznych głodówkach to tylko kilka przykładów diet oczyszczających. Entuzjaści takiego podejścia do zdrowego odżywiania postulują, że ich okresowe modyfikacje stylu życia gwarantują pozbycie się toksyn z organizmu, wyleczenie chorób współtowarzyszących czy ogólną poprawę samopoczucia. Czy rzeczywiście w tego rodzaju dietach możemy upatrywać aż tak wielopłaszczyznowego działania? Podejdźmy do tematu chłodnym dietetycznym okiem.

 

 Spis treści:

Czy to ma sens?
Dieta oczyszczająca
Oczyszczanie jelit
Soki oczyszczające i głodówka
Jadłospis
Czy warto stosować dietę oczyszczającą?

 

CZY TO MA SENS?

 

Na wstępie warto podkreślić, że oczyszczanie organizmu nie jest tylko pustym sloganem. Rzeczywiście wszelkie procesy mające na celu wydalenie z organizmu substancji toksycznych zachodzą w ustroju, a sama dieta też ma tu nieco do powiedzenia. Co istotne, nasz organizm posiada specjalne mechanizmy pozwalające mu neutralizować i usuwać niepożądane substancje, rozkładać uszkodzone i wadliwie działające komórki oraz budować w ich miejsce nowe, sprawne. Końcowym tego efektem jest wydalanie z organizmu wszelkich metabolitów – dwutlenku węgla, mocznika czy pewnych ilości metali ciężkich. Jeśli mówimy o oczyszczaniu, nie sposób nie wspomnieć o narządach odgrywających szczególną rolę w tym procesie.

Największą rolę w oczyszczaniu organizmu z toksyn pełnią [1-2]:

  • Wątroba – jako główny narząd odpowiedzialny za metabolizm substancji toksycznych jest swego rodzaju organem dowodzącym i biorącym udział w metabolizmie wszelkich substancji, zarówno tych niezbędnych, jak i toksycznych. To właśnie od niej zależy tempo metabolizmu alkoholu czy innych trucizn, stąd jej kondycja bezpośrednio rzutuje na zdolność organizmu do samooczyszczania;
  • Nerki – jako narząd filtrujący krew z takich metabolitów, jak np. amoniak, kwas moczowy, urobilinogen czy nadmiar soli mineralnych w prawidłowo funkcjonującym organizmie to właśnie one stanowią ostatni przystanek dla większości metabolitów oraz toksyn;
  • Płuca – wydalające dwutlenek węgla, który jest produktem oddychania komórkowego;
  • Skóra – za pomocą której organizm jest w stanie wydalać nadmiar soli mineralnych (w nadmiernych ilościach mogą stanowić dla niego zagrożenie).

Zdolność organizmu do samooczyszczania można zoptymalizować za pomocą zdrowej diety czy właściwych nawyków żywieniowych – ale nie tak, jak się niektórym wydaje. Nie zadziała tu żadna oczyszczająca dieta, post sokowy czy wprowadzenie konkretnego produktu w ramach terapii detoksykującej.

 

DIETA OCZYSZCZAJĄCA

 

Jeśli masz ambiwalentny stosunek do diety oczyszczającej, wcale się temu nie dziwię. Niestety sama idea tej diety została przejęta przez osoby, które mylnie interpretują zasady działania ludzkiego organizmu. W rzeczywistości dieta ta wcale nie polega na okresowych zmianach, lecz na stałej poprawie naszego obecnego planu żywieniowego. Co robić, aby nie dopuścić do zatrucia i pozwolić naszemu organizmowi na ciągłe oczyszczanie? Zamiast stosować modne diety oczyszczające, lepiej unikać spożywania w większych ilościach produktów mogących być źródłem toksyn. I tu warto podkreślić – w większych ilościach, bo o ile dysponujemy informacjami mówiącymi o obecności rtęci w takich rybach jak tuńczyk czy dziki łosoś, to wcale nie oznacza, że należy całkowicie wykluczyć ich spożycie. Powinniśmy jedynie limitować je i postawić na różnorodność [3-4]. Dodatkowo trzeba zaznaczyć, że nie tylko produkty zwierzęce mogą być źródłem substancji o dzianiu toksycznym. W organizmach osób spożywających duże ilości produktów roślinnych (zwłaszcza warzyw korzeniowych czy liściastych) obserwuje się większe stężenie kadmu – metalu ciężkiego występującego na terenach uprzemysłowionych. Kolejnym krokiem wartym rozważenia jest eliminacja wszelkiej przetworzonej żywności, która obfituje w sól i cukier. Możemy mówić, że kadm czy ołów są szczególnie trujące i niebezpieczne dla naszego organizmu, jednak całkowicie nie zdajemy sobie sprawy, że znacznie większym problemem jest nadkonsumpcja soli czy cukru. A to właśnie te substancje w nadmiarze u bardzo dużej części zachodniej populacji powodują jawne problemy ze zdrowiem – cukrzycę, insulinooporność czy nadciśnienie tętnicze. To dlatego kolejnym aspektem diety oczyszczającej powinno być limitowanie przetworzonego pożywienia. Ostatnią składową dobrej diety na oczyszczanie organizmu jest ogólnie pojęta zdrowa dieta. Jeśli każdy z nas oprze codzienne menu na warzywach, owocach, pełnoziarnistych zbożach itd., nie będziemy musieli obawiać się problemów zdrowotnych związanych z toksynami.

 oczyszczanie organizmu

OCZYSZCZANIE JELIT

 

Oczyszczanie organizmu często bywa kojarzone czy też mylone z perystaltyką jelitową. Wiele osób jest przekonanych, że gromadzące się w naszym układzie pokarmowym niestrawione resztki pokarmowe to rezerwuar toksyn oraz substancji niebezpiecznych dla naszego organizmu – stosują więc różnego rodzaju lewatywy czy doustne środki przeczyszczające, mające na celu przyspieszenie procesu wydalenia tych domniemanie niebezpiecznych złogów. Paradoksalnie to właśnie tego rodzaju zabiegi potrafią być niebezpieczne i groźne dla naszego zdrowia bądź życia. Lewatywy mogą negatywnie wpłynąć na stan mikrobioty jelitowej, a leki przeczyszczające spowodować odwodnienie bądź uporczywą biegunkę. Dlatego ich stosowanie ograniczyłbym do sytuacji wyjątkowych, takich jak zaparcia czy ewentualne badania układu pokarmowego. Powinno to wynikać z zalecenia lekarza. Jak utrzymać nasz układ pokarmowy w dobrej kondycji? Sprawa wygląda bardzo podobnie jak w przypadku całego organizmu. To codzienna dieta ma odpowiadać za ciągłe i fizjologiczne oczyszczanie jelit. Szczególną rolę w tym procesie pełni błonnik pokarmowy. Lepkość, zdolność do ulegania procesom fermentacji, wiązanie wody, wiązanie kwasów żółciowych, zdolności reagowania z jonami metali czy zwiększanie masy stolca – to tylko kilka z lepiej poznanych właściwości błonnika i wszystkie można powiązać z procesami oczyszczania organizmu [5]. Optymalna ilość błonnika w diecie jest kwestią indywidualną i zależy od naszego stylu życia. Przyjmuje się, że każdy człowiek powinien spożywać od 25 do 30 g błonnika pokarmowego każdego dnia. Oczywiście większe ilości, o ile doraźnie nie szkodzą, również mogą okazać się pomocne w oczyszczaniu jelit.

 

SOKI OCZYSZCZAJĄCE I GŁODÓWKA

 

Idąc za ciosem – nie jestem zwolennikiem wszelkich diet sokowych czy głodówek. Propagatorzy tych modeli żywieniowych, zachwalając profity z nich wynikające, często całkowicie zapominają o ich wadach. A jest ich co najmniej kilka. Zarówno dieta oparta na sokach, dostarczająca do 1000 kcal czy okresowa głodówka może być związana z:

  • Deficytem aminokwasów w organizmie – niestety nawet 7-dniowa głodówka potrafi wypłynąć bardzo negatywnie na stan naszej masy mięśniowej czy ogólnie pojęty bilans azotowy. Dodatkowo niedożywienie białkowe kojarzone jest ze spadkiem odporności, co może być szczególnie niebezpieczne u osób starszych;
  • Niedożywieniem organizmu – mam tu na myśli zarówno niedożywienie energetyczne, jak i odżywcze. Paradoksalnie mimo zdrowych produktów, dieta oparta na samych warzywach nie zawiera odpowiednich ilości wapnia, żelaza, cynku, miedzi czy witaminy B12. Może to skutkować objawami niedoboru lub pogłębieniem problemów zdrowotnych np. anemią;
  • Zaburzeniem hormonalnym – w przypadku nagłego obcięcia kalorii w naszej diecie zaburzeniu ulega wydzielanie nie tylko hormonów związanych z regulacją przyjmowania pokarmu (leptyna i grelina), lecz w dłuższej perspektywie czasu także hormonów płciowych (zwłaszcza u kobiet) czy hormonów tarczycy, co może przyczynić się do komplikacji zdrowotnych.

 

JADŁOSPIS

 

Podsumowując powyższe, przedstawiam przykładowy jadłospis, który całkowicie zaspakaja zapotrzebowanie organizmu na witaminy, składniki mineralne oraz makroskładniki, czyli wszystkie substancje niezbędne do jego funkcjonowania. Z pewnością jest on dużo zdrowszy i smaczniejszy od standardowych diet oczyszczających, a dodatkowo nie zaburza działania organizmu. Sprawdź pozostałe dietetyczne przepisy Kuchni Wrzoska.

 

ŚNIADANIE: BUDYŃ JAGLANY

Energia: 650 kcal, Białko: 11 g, Tłuszcze: 17 g, Węglowodany: 113 g

budyń jaglany

Składniki:

60 g kaszy jaglanej
100 g jabłek
30 g rodzynek
200 ml mleka owsianego
20 g orzechów włoskich
ksylitol wedle uznania

 

Sposób przygotowania:

  1. Kaszę jaglaną dokładnie płuczemy w ciepłej wodzie. Do rondelka wlewamy 100 ml mleka i około 1/3 szklanki wody, następnie dodajemy kaszę.
  2. Gotujemy na małym ogniu pod przykryciem przez 20-25 minut, aż kasza będzie miękka. Jeżeli kasza wcześniej wchłonie płyn, można dolać jeszcze trochę mleka lub wody.
  3. Gotową kaszę przekładamy do miseczki, dodajemy 100 ml mleka i ksylitol, następnie blendujemy (można użyć także miksera) na idealnie gładki mus.
  4. Gotowy budyń uzupełniamy o ulubione dodatki.
  5. Opcjonalnie dodajemy cynamon.

 

II ŚNIADANIE: JAJKA ZAPIEKANE W PAPRYCE

Energia: 380 kcal, Białko: 26 g, Tłuszcze: 30 g, Węglowodany: 2 g

jajka zapiekane w papryce

Składniki:

2 czerwone papryki
4 jajka
10 g masła klarowanego
sól, świeżo zmielony pieprz
świeża natka pietruszki

 

Sposób przygotowania:

  1. Papryki myjemy, kroimy wzdłuż na pół, oczyszczamy z nasion i oprószamy solą.
  2. Pokrojone papryki układamy na blaszce wyłożonej papierem do pieczenia i wkładamy do piekarnika rozgrzanego do 200 stopni na 15-20 minut.
  3. Wyjmujemy papryki, temperaturę piekarnika zmniejszamy do 180 stopni.
  4. Następnie wbijamy do każdej papryki jedno jajko. Posypujemy solą i pieprzem.
  5. Na małej tarce ścieramy odrobinę masła i posypujemy wiórkami.
  6. Wstawiamy do piekarnika i pieczemy około 10-15 minut, w zależności od stopnia ścięcia żółtka jaki chcemy uzyskać.
  7. Gotowe papryki posypujemy świeżą natką pietruszki.

 

OBIAD: PIZZA Z BATATÓW

Energia: 610 kcal, Białko: 27 g, Tłuszcze: 20 g, Węglowodany: 81 g

pizza z batatów Składniki:

CIASTO:
350 g batatów
130 g mąki owsianej
20 g oliwy z oliwek

SOS:
200 g przecieru pomidorowego
cebula, czosnek
suszone oregano
odrobina bazylii
sól i grubo mielony pieprz

DODATKI:
100 g szynki parmeńskiej
20 g parmezanu
papryka czerwona
papryka żółta
Pomidorki koktajlowe
1 czerwona cebulka
bazylia

 

Sposób przygotowania

  1. Bataty dokładnie myjemy, owijamy w folię aluminiową i pieczemy do miękkości (przez około 40 minut) w temperaturze 180 stopni.
  2. Po ostudzeniu obieramy ze skórki i rozgniatamy widelcem.
  3. Dodajemy przesianą przez sitko mąkę.
  4. Jeśli jest potrzeba, dodajemy odrobinę wody.
  5. Po ulepieniu ciasto powinno odklejać się od ręki.
  6. Blaszkę na pizzę smarujemy delikatnie oliwą i za pomocą dłoni lub wałka rozgniatamy na niej ciasto.
  7. Uformowane ciasto nakłuwamy widelcem.
  8. Wstawiamy do piekarnika i pieczemy około 15 minut w 180 stopniach.
  9. W tym czasie przygotowujemy sos. Cebulkę podsmażamy na patelni, dodajemy czosnek, przyprawy i przecier pomidorowy.
  10. Smarujemy ciasto równomiernie sosem i nakładamy dodatki.
  11. Wstawiamy ponownie do piekarnika na 15 minut.
  12. Po upieczeniu posypujemy parmezanem i bazylią.

 

KOLACJA: BABECZKI Z BORÓWKAMI

Energia: 420 kcal, Białko: 13 g, Tłuszcze: 8 g, Węglowodany: 78 g

babeczki z borówkami

Składniki:

1 banan
1 jajko
130 g płatków owsianych
100 g borówek
20 g miodu
20 g syropu klonowego
5 g proszku do pieczenia
szczypta cynamonu

 

Sposób przygotowania:

  1. Dojrzałego banana rozgniatamy widelcem.
  2. Dodajemy płatki, miód, syrop klonowy, proszek do pieczenia i jajko.
  3. Wszystko dokładnie mieszamy.
  4. Formę na babeczki smarujemy olejem kokosowym.
  5. Przekładamy masę do foremek (do połowy wysokości). Następnie dodajemy borówki.
  6. Nakładamy kolejną warstwę masy i układamy na górze pozostałe borówki.
  7. Pieczemy w 180 stopniach przez około 25 minut.

 

CZY WARTO STOSOWAĆ DIETĘ OCZYSZCZAJĄCĄ?

 

Chyba każdy zna już odpowiedź na powyższe pytanie. Klasyczny model diety oczyszczającej często wiąże się z niedoborami pokarmowymi, co paradoksalnie może skutkować jeszcze większymi problemami zdrowotnymi. Ostatecznym argumentem przeciwko wszelkim zabiegom tego typu może być ostrzeżenie Europejskiego Urzędu ds. Bezpieczeństwa Żywności (EFSA), który przestrzega przed używaniem suplementów diety mających na celu oczyszczenie organizmu. Niestety w badanych suplementach tego typu oprócz substancji czynnych zidentyfikowano substancje niebezpieczne dla zdrowia, takie jak ołów i krzem. Dlatego zamiast wydawać pieniądze na diety sokowe czy terapie głodówkowe w specjalnych ośrodkach, warto skupić się na zadbaniu o nasze zdrowie w dłuższej perspektywie czasu.

Piśmiennictwo:

  1. Chevrier J, Dewailly E, Ayotte P. Body weight loss increases plasma and adipose tissue concentrations of potentially toxic pollutants in obese individuals. Int J ObesRelatMetabDisord 2000; 24, 1272-1278.
  2. . Imbeault P, Chevrier J, Dewailly E et al. Increase in plasma pollutant levels in response to weight loss in humans is related to in vitro subcutaneous adipocyte basal lipolysis. Int J ObesRelatMetabDisord 2001;25, 1585-1591.
  3. Brzóska M. Moniuszko-Jakoniuk J. The influence of calcium content in diet on cumulation and toxicity of cadmium in the organism. Arch Toxicol 1998 72 63-73.
  4. 4.Charlier C, Desaive C, Plomteux G. Human exposure to endocrine disrupters: consequences of gastroplasty on plasma concentration of toxic pollutants. Int J ObesRelatMetabDisord 2002;26, 1465-1468.
  5. Davidson M, McDonald A. Fiber: forms and function. Nutr Res 1998, 4: 617-624.

 

Jak Ci się podobał artykuł?

Oceń przepis
4,89/5
(z 9 ocen)